Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Fazla Mesai Değildir isimli yazıyı, Facebook’ta sorulmuş soruya dair yazma gereği duymuş bulunmaktayım.

Soruyu aynı şekilde aşağıya kopyalamaktayım:

Merhaba kolay gelsin.
İsveren bize kurban bayraminda iş olacagıni ve çalışılacağıni söyledi.ben ise mesaie kaak istemediğimi bildirdim.3 sene önceki iş sözleşmesini imzaladagimda ise ek mesai maddesi varmiydi onuda hatirlamiyorum yani sözleşmeyi okumadim.yardimci olurmusunuz .teşekkur ederim simdiden

Altına herkes kendi bilgisi dahilinde yorum yazmış ve bir çoğu “Fazla mesai yapmak istemediğini işverene yazılı olarak beyan ettiysen, çalışmaya gitmene gerek yok, kimse seni çalıştıramaz…” minvalinde yorumlar yazmışlar. Lakin bu yorum ve bakış açıları hatalı olup, çalışanı yanıltıcı ve belkide iş akdini feshe kadar götürebilecek tehlikededir.

Çünkü net bir şekilde söyleyeceğimiz husus, “Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Fazla Mesai Değildir” olacaktır. Şimdi Ulusal Bayram, Genel Tatil ve Fazla Mesai kavramlarının 4857 sayılı iş yasamızdaki tanımlarını inceleyelim.

Ulusal Bayram

Ulusal Bayram, 29 Ekim‘dir. Ulusal bayram 28 Ekim saat 13.00’dan itibaren başlar ve 1,5 gün’dür.

Genel Tatil

Genel tatil günleri ise 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos, 3,5 gün Ramazan Bayramı ve 4,5 gün Kurban Bayramı olmak üzere toplam 14 gün’dür.

Fazla Mesai

22/05/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesine dayanılarak hazırlanmış olan, 06.04.2004 tarih ve 25425 sayılı Fazla Çalışma Yönetmeliğine göre; İş Kanununda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalardır.

Bu üç tanımdan Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde herhangi bir iş edinimi yerine getirilmeden yani işçi çalışmadan bir günlük yevmiyesini hak eder. Eğer iş sözleşmesinde çalışmayacağına dair özel bir hüküm yoksa, işverenin talep etmesi halinde bugünlere denk gelen günlerde işçinin çalışması gerekmektedir. Çalışmaması halinde, işe gelmeyişini geçerli bir nedene dayandırması gerekebilir. Yargıtay 22.Hukuk Dairesi’nin konu hakkında vermiş olduğu 15.04.2014 tarih ve 2013/8617 E ve 2014/8159 K sayılı kararı konuyla ilgili referans alınacak bir karardır. Kararın özeti, 19 Mayıs çalışmasına katılmayan bir işçinin işten atılmasının yargıtay tarafından haklı bulunmasıdır.

İş kanununun 44. maddesinde, Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerindeki çalışma esasları net bir şekilde belirtilmiştir. Eğer işçi Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde çalışırsa, günlük yevmiyesine ilave olarak bir yevmiye daha hak eder. Örnek verecek olursak: işçinin günlük kazancı 100-TL olsun ve 23 Nisan tarihindeki çalışmaya iştirak etmiş olsun. Bu durumda işçi 100 lira günlük hakedişini kazanacak hem de üzerinde o gün işe gittiği için bir 100-TL hak edecek ve toplamdaki kazancı 200-TL olacaktır. Eğer işe gitmezse, o günkü yevmiyesini yani 100-TL’yi çalışmadan hak edecektir.

Eğer işçinin iş sözleşmesinde, Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde çalışıp çalışmayacağına dair bir hüküm yoksa, 4857 sayılı iş yasasının 44. maddesi gereği işçinin çalışması için rızasına başvurulmalıdır. Eğer işveren talep eder ve işçi “çalışmak istemiyorum” derse, hukuken işverenin bir yaptırımı mümkün olmayacaktır.

Yazıyı uzatmadan son cümleyi şu tavsiye ile bitirelim:

İşvereninize verdiğiniz “Ben fazla mesai yapmak istemiyorum” muvafakatı, sadece Fazla Mesaileri kapsar. Üstte takvim bazlı olarak belirttiğimiz günlere dair sözleşmenizde “çalışır” ibaresi varsa, bugünlere denk gelen dönemlerde çalışmanız zorunludur. Olası bir ihtar, uyarı ve daha ağır iş akdi feshi ile karşılaşmamak için, önerimi dikkate almanızı naçizane tavsiye ederim.