Doğum Sonrası Kısmi Çalışma Hakkında Bilinmesi Gerekenler nelerdir?

Kısmi süreli çalışmayı anlayabilmek için öncelikle doğum öncesi ve sonrası sahip olduğumuz yasal haklarımızı bilmek gerekir.

Doğum yapan işçi; doğumdan önce 8, doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere ücretli doğum izni veya ücretli iznin ardından işçinin isteği halinde 6 aya kadar ücretsiz izin hakkına sahiptir.
08.11.2016 tarihinde yapılan bir değişiklik ise işçiye, doğum sonrası kullanılan iznin ardından çocuğun zorunlu ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar kısmi süreli çalışma şansı tanımaktadır.  Yasa, kısmi süreli çalışmayı; işyerindeki haftalık çalışma saatini baz alarak, bu sürenin en fazla üçte ikisi oranında çalışma olarak tanımlamaktadır. Bu doğrultuda örneğin çalışma saati haftada 45 olan bir işletmede kısmi çalışma süresi en fazla 30 saat olarak hesaplanacaktır.

Kısmi süreli çalışma hakkından yararlanmanın şartları

Kısmi süreli çalışmanın en önemli şartı yukarıda sayılan izinlerden herhangi birinin tamamlanmış olmasıdır. Yani işçi, 16 haftalık ücretli izni veya 6 aya kadar olan ücretsiz izin hakkını kullandıysa kısmi süreli çalışmaya başvurabilir.

Kısmi süreli çalışmanın bir diğer özelliği; annenin yanısıra babanın da bu haktan faydalanabiliyor olmasıdır. Fakat kısmi çalışma hakkından yararlanabilmek için anne ve babanın her ikisinin de çalışıyor olması gerekmektedir. Tek bir ebeveynin çalışması durumunda kısmi çalışma, aşağıdaki istisnai durumlarda sağlanabilir:

  • Anne ya da babanın sürekli bakım ve tedavi gerektiren bir hastalığa sahip olması ve bunu doktor raporuyla belgelendirmesi,
  • Çocuğun velayeti anne veya babadan birine verildiğinde, velayete sahip olan kişinin kısmi çalışmaya başvurmuş olması,
  • Üç yaşını doldurmamış çocuğun evlat edinilmesi durumu.

Bu şartları tamamlayan işçinin, bu haktan faydalanmadan en az 1 ay önce yazılı dilekçe ile talebini iletmesi yeterlidir. Bu dilekçede; işçinin kısmi çalışmaya başlayacağı tarih, hangi iş günü ve hangi saat aralıklarında çalışacağı bilgisi yer almalıdır.

Doğum Sonrası Kısmi Çalışma Hakkında işverenin takdir yetkisi var mıdır?

2016’da yayınlanan Yönetmelik’e göre işveren, usulüne uygun olarak yapılan kısmi süreli çalışma talebini en geç bir ay içinde, işçiye yazılı bildirim suretiyle karşılamak zorundadır. İşveren tarafından herhangi bir cevap gelmemesi halinde talep dilekçesi geçerlilik kazanır.
Tam zamanlı olması beklenen sağlık hizmetinden sayılan işlerde, nitelikleri dolayısıyla bir yıldan az süren mevsimlik veya taahhütlü işlerde, durmaksızın vardiyalar halinde çalışılan işlerde ve iş süresinin bölünmesinin uygun olmadığı işlerde ise kısmi çalışma için işveren onayı gerekmektedir.

Kısa ama anlaşılmasını ümit ettiğimiz bu yazımızda, Doğum Sonrası Kısmi Çalışma Hakkında Bilinmesi Gerekenler hakkında bilgi vermeye çalıştık.

Yararlı olmasını temenni ederiz.

Kaynak: Analık izni veya ücretsiz izin sonrası yapılacak kısmi süreli çalışmalar hakkında yönetmelik 08.11.2016